zondag 10 augustus 2014

5 superfoods die (bijna) gratis zijn


Superfood. Klinkt als: hip? Nieuw? Duur? Dat superfood hip is, zal ik niet betwisten (hence the name, eh :)). Nieuw is het zeker niet. De heilzame werking van de hippe zaadjes en besjes uit de natuurwinkel zijn in hun land van herkomst al honderden of duizenden jaren bekend. Elke streek en elke cultuur kent superfoods: traditionele, inheemse voeding die ten opzichte van ander eten extreem voedzaam is (lees mijn definitie van superfood hier). En duur? Dat hoeft dus zeker niet. Hieronder een lijst van 5 echte superfoods die (bijna) gratis zijn. Doe er je voordeel mee en laat ons in de comments weten wat jouw favoriete cheapo-superfood is... aanvullen mag!


1. Brandnetel

Brandnetel wordt door de meesten gezien als onkruid, maar is een fantastische plant die veel mogelijkheden en gezondheidsvoordelen heeft. Het is bijzonder voedzaam en rijk aan vitamine C en mineralen: ijzer, calcium, kalium, magnesium, fosfor en kiezelzuur. Waar gecultiveerde bladgroenten zijn gekweekt om de grootte of de hoeveelheid van het blad, zijn wilde groenten en kruiden in hun natuurlijke omgeving geëvolueerd. Ze zijn perfect aangepast op het ecosysteem waarin ook wij geëvolueerd zijn. Dat geeft de wilde plant een hogere voedingswaarde, een sterkere smaak en een andere energie dan zijn gecultiveerde tegenhangers. Van wilde groenten en kruiden voel je je daarom vaak al na kleine hoeveelheden echt gevoed. Je kunt brandnetel onder andere gebruiken als aftreksel, als thee of in soepen of stoofschotels. Pluk de jonge toppen: die zijn het meest voedzaam. De oudere bladeren zijn taaier en bevatten meer nitriet. Brandnetel werkt bloedzuiverend, bloedstelpend en licht vochtafdrijvend. Wanneer je borstvoeding geeft werkt het verhogend op de melkproductie. Brandnetel kan bijvoorbeeld goed worden gebruikt bij reinigingskuren, onzuivere huid, als ochtend-thee of bij hevige menstruatieklachten. 


2. Paardebloem

Net als brandnetel vaak een ongewenste gast, maar eigenlijk een te gek plantje met grote gezondheidsvoordelen. Paardenbloemen zitten boordevol vitaminen, mineralen en anti-oxidanten. Paardenbloem werkt ontgiftend en ondersteunend voor de lever, ondersteunt de nieren en werkt vochtafdrijvend. Het werkt ook eetlustbevorderend en verbetert de spijsvertering. Je kunt de wortel gebruiken als ontgiftende tinctuur of aftreksel: de wortel werkt sterker op de lever. Het blad kun je gebruiken als thee, door de sla, in smoothies of roerbakschotels. Je kunt ze eerst even weken in zout water om de ergste bitterheid eraf te halen. Uitwendig worden de wortel en bladeren ook wel gebruikt als oogcompres bij vermoeide ogen. Het sap uit de steel is licht giftig, maar wordt uitwendig gebruikt om wratten aan te stippen. De bloem is wel weer eetbaar: strooi de vrolijke gele bloemblaadjes over de sla of smoothie of eet de bloem in zijn geheel, bijvoorbeeld door 'm te koelen in koelkast of vriezer en vervolgens in de chocolade te dopen. Ik doe maar een suggestie. 


3. Wilde bramen

De braam is misschien wel de meest bekende eetbare wilde plant in Nederland. Ze zijn tegen het eind van de zomer werkelijk overal te vinden. De intense donkere kleur verraadt een hoog gehalte aan anti-oxidanten (slabbetjes-alert!). Bramen zijn rijk aan vitamines en bevatten ontstekingsremmende stoffen. Bramen lijken preventief te werken tegen onder andere kanker en hart- en vaatziekten. Je kunt ze zo eten, maar ook als sap, smoothie of in zoete creaties doen ze het goed. Dus: spijkerbroek aan en op naar het bos!

foto: Georgina Hartley

4. Mergpijp

Het enige superfood uit deze lijst dat vaak niet helemaal gratis is. Maar het is dan ook een dubbel superfood, een soort 2-in-1. Als eerste is er het bot: hiervan trek je een heerlijke bouillon die je een schat aan mineralen biedt. De mineralen uit bouillon zijn ook nog eens heel goed opneembaar, in tegenstelling tot de meeste plantaardige bronnen. Met de juiste combinaties van vitaminerijke voeding en zelfgetrokken bouillon is het zelfs mogelijk om gaatjes in je tanden te helen! Het merg staat stijf van de goede vetten (mits het een blije, grazende koe betrof) en vetoplosbare vitamines. Daarnaast bevinden zich in het merg allerlei speciale stofjes, zoals voorlopers van botcellen (osteoblasten) en bindweefselcellen (fibroblasten). Merg is één van de meest voedzame voedingsmiddelen op aarde. Dieren gaan bijvoorbeeld instinctief voor het beenmerg, maar ook onze voorouders werkten het graag naar binnen. Vroeger had men speciale merglepels waarmee je een mergpijp makkelijk uit kunt lepelen. Misschien weet je oma het nog wel. Tijd dat we die oude wijsheden uit de vergetelheid helpen! Je kunt mergpijp roosteren in de oven, bestrooien met keltisch zeezout en uitlepelen of op toast of een cracker smeren als zoute boter. Het overgebleven bot gebruik je natuurlijk weer in de bouillon.

Naast voedingstechnische heeft de mergpijp ook ethische voordelen. Door de minder gewilde delen van het dier te gebruiken, hoeft het niet op de afvalstapel - wel zo respectvol voor het dier en voor moeder aarde. De minder gewilde delen zijn overigens bijna altijd de meest voedzame: weer een opsteker voor je portemonnee!


5. Visresten

Nog een voorbeeld van een absoluut superfood dat anders gewoon in de prullenbak belandt. Graten, koppen en organen van de vis bevatten de hoogste voedingswaarde. Je kunt ze meestal gratis ophalen bij de visboer (vraag om koppen en graten van wildgevangen vissen). Je kunt er een rijke bouillon van trekken die een heerlijke basis is voor een klassieke bouillabaisse, of allerlei lekkere oosterse soepen en schotels. Net als een bouillon van runderbotten (of ieder bot van welk dier dan ook) is het een heuse mineralenbom. Daarnaast bevatten de koppen extreem veel vetoplosbare vitamines en lost ook de schildklier deels op in je bouillon. Visbouillon is daarom het ultieme superfood voor iedereen met een trage schildklier. Én visbouillon bevat gelatine, wat getrokken wordt uit het bindweefsel. Gelatine ondersteunt de vertering en werkt helend voor de darmwand. 


Hoe scoor jij je superfood voor een prikkie? Inspireer elkaar en deel het in de comments! 


Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen